Μετά
από την αφαίρεση της τερηδόνας από ένα δόντι η κοιλότητα
που έχει σχηματιστεί, ¨γεμίζεται¨ με ένα ειδικό
υλικό. Η παραπάνω οδοντιατρική θεραπεία ονομάζεται
έμφραξη (σφράγισμα) και συνήθως τελειώνει με μία
μόνο επίσκεψη.
Ο οδοντίατρος προετοιμάζει (¨καθαρίζει¨) το δόντι,
τοποθετεί το εμφατικό υλικό και τέλος προσαρμόζει
την έμφραξη ανάλογα με τον τρόπο που εφαρμόζουν
τα άνω με τα κάτω δόντια κατά το κλείσιμο του στόματος.
Τα δύο πιο συνήθη υλικά (υπάρχουν φυσικά κι άλλα)
που χρησιμοποιούνται για την έμφραξη των δοντιών
είναι οι σύνθετες ρητίνες (τα γνωστά λευκά σφραγίσματα)
και το αμάλγαμα (μεταλλικά σφραγίσματα ή και όπως
λανθασμένα αποκαλούνται ¨μαύρα¨ σφραγίσματα).
Συνήθη
ερωτήματα:
1. Είναι το αμάλγαμα βλαβερό υλικό; Είναι αλήθεια ότι
έχει απαγορευθεί η χρήση του σε κάποιες χώρες;
2. Έχω αρκετές εμφράξεις από αμάλγαμα
στο στόμα μου. Πρέπει να τις αντικαταστήσω με διαφορετικό
υλικό;
3. Πόσα χρόνια αντέχει ένα σφράγισμα
;
4. Μπορεί να έχω αλλεργία στα διάφορα
υλικά που χρησιμοποιούνται για έμφραξη;
5. Παρατήρησα διάφορα μαύρα σημεία
στα δόντια μου. Χρειάζονται σφράγισμα;
6. Τι πρέπει να νιώσω για να καταλάβω
ότι κάποιο δόντι χρειάζεται σφράγισμα;
7. Ποιο είναι το καλύτερο υλικό,
το αμάλγαμα ή οι ρητίνες για να σφραγίσω τα δόντια
μου;
8. Έκανα μια έμφραξη πριν από λίγες
μέρες και νιώθω ενόχληση στην περιοχή. Τι να κάνω;
1. Είναι
το αμάλγαμα βλαβερό υλικό; Είναι αλήθεια ότι έχει
απαγορευθεί η χρήση του σε κάποιες χώρες;
Οπωσδήποτε
όχι. Το αμάλγαμα αποτελεί ένα από τα πιο ασφαλή
υλικά και χρησιμοποιείται στην οδοντιατρική για
περισσότερα από 100 χρόνια με επιτυχία και χωρίς
προβλήματα σε όλο το κόσμο. Σε μια εποχή όπου λόγω
της εξελισσόμενης τεχνολογίας τα διάφορα οδοντιατρικά
υλικά εξελίσσονται και αλλάζουν διαρκώς, το αμάλγαμα
συνεχίζει να χρησιμοποιείται με μικρές αλλαγές στη
σύστασή του.. Αυτό σημαίνει ότι αποτελεί σίγουρα
ένα πολυδοκιμασμένο υλικό με αξιόπιστη κλινική συμπεριφορά.
Εκτός από την τεράστια περίοδο χρήσης στην πράξη
χωρίς οποιαδήποτε προβλήματα, οι πάρα πολλές κλινικές
και εργαστηριακές μελέτες που έγιναν δεν έδειξαν
καμία απολύτως συσχέτιση του με οποιαδήποτε βλάβη
στο ανθρώπινο σώμα. Το αμάλγαμα είναι ένα πολύ ασφαλές
εμφρακτικό υλικό και για αυτό χρησιμοποιείται παγκόσμια.
2. Έχω αρκετές εμφράξεις από αμάλγαμα στο στόμα μου.
Πρέπει να τις αντικαταστήσω με διαφορετικό υλικό;
Το
αμάλγαμα αποτελεί ένα πολύ αξιόπιστο εμφρακτικό
υλικό και αντέχει πολύ περισσότερο στη φθορά στο
χρόνο από τις σύνθετες ρητίνες. Συνεπώς εάν κάποια
παλιά σφραγίσματα δεν παρουσιάζουν βλάβες δεν πρέπει
να τίθεται θέμα αλλαγής τους απλά και μόνο γιατί
είναι από αμάλγαμα. Το μόνο μειονέκτημα του αμαλγάματος
αποτελεί το χρώμα του που δεν μιμείται το δόντι
και φυσικά για αυτό αποφεύγεται η χρήση του σε πρόσθιες
περιοχές. Τα αμαλγάματα αποτελούν την ιδανική επιλογή
για μεγάλες εμφράξεις στις οπίσθιες περιοχές του
στόματος. (Το
αμάλγαμα περιέχει σαν ένα από τα συστατικά του τον
υδράργυρο ο όποιος από μόνος του εως τοξικός για
τον οργανισμό ευθύνεται για την κακή φήμη του υλικού.
Σε μια έμφραξη ο υδράργυρος παραμένει πάντα ισχυρά
δεσμευμένος με τα υπόλοιπα υλικά του αμαλγάματος
και δεν μπορεί να διαφύγει καθιστώντας το υλικό
ασφαλές. Έχει μετρηθεί ότι η ημερήσια απώλεια υδραργύρου
από τις εμφράξεις είναι κατά πολύ λιγότερη από την
ημερήσια πρόσληψη υδραργύρου από διάφορες τροφές
(πχ ψάρια). Η ταυτόχρονη όμως αφαίρεση αρκετών εμφράξεων
αμαλγάματος από το στόμα και οι θερμότητα που αναπτύσσεται
κατά την κοπή και αφαίρεση τους ενδεχομένως να απελευθερώσει
υδράργυρο. Έτσι συστήνεται όπου είναι αναγκαία η
αφαίρεση των αμαλγαμάτων να γίνεται σε μικρό αριθμό
εμφράξεων κάθε φορά και με συνεχή παροχή σπρέι νερού
για μείωση της θερμοκρασίας.)
3. Πόσα χρόνια αντέχει ένα σφράγισμα;
Δυστυχώς
η παραπάνω ερώτηση δεν είναι εύκολο να απαντηθεί
γιατί πάρα πολλοί παράγοντες ενδεχομένως να παίζουν
σημαντικό ρόλο στην αντοχή των σφραγισμάτων στο
χρόνο όπως, η ικανότητα του ασθενή για σωστή στοματική
υγιεινή, η συχνότητα λήψης και το είδος της τροφής
, οι δυνάμεις μάσησης σε κάθε στόμα, η ποιότητα
κατασκευής του σφραγίσματος, η ποιότητα των υλικών
και το είδος του κ.α.
4. Μπορεί να έχω αλλεργία στα διάφορα υλικά
που χρησιμοποιούνται για έμφραξη;
Γενικά όλα τα υλικά που χρησιμοποιούνται μπορεί
να προκαλέσουν σε σπάνιες περιπτώσεις αλλεργία σε
άτομα με προδιάθεση. Οι αλλεργικές αντιδράσεις μοιάζουν
με τις δερματικές αλλεργίες και περιορίζονται συνήθως
σε ερυθρότητα και πρόκληση κνησμού κοντά στην περιοχή
της έμφραξης. Λιγότερες από 100 υποθέσεις αλλεργίας
στο αμάλγαμα έχουν αναφερθεί παγκόσμια Παρομοίως
οι σύνθετες ρητίνες σπάνια μπορεί να παρουσιάσουν
κάποιου είδους αλλεργική αντίδραση τοπικά στα ούλα
σε άτομα με προδιάθεση. Στις παραπάνω περιπτώσεις
όταν εντοπιστεί αλλεργική αντίδραση μπορούν να χρησιμοποιηθούν
με ασφάλεια διαφορετικού τύπου υλικά.
5. Παρατήρησα διάφορα μαύρα σημεία στα δόντια μου.
Χρειάζονται σφράγισμα;
Τα
μαύρα στίγματα στις επιφάνειες των δοντιών δεν σημαίνουν
κατά ανάγκη ότι είναι τερηδόνες αλλά μπορεί να αποτελούν
απλές χρωστικές από τις τροφές. Επίσης όλες οι τερηδόνες
δεν έχουν απαραίτητα μαύρο χρώμα. Ο οδοντίατρος
σας είναι σε θέση να ξεχωρίσει την διαφορά.
6. Τι πρέπει να νιώσω για να καταλάβω ότι κάποιο
δόντι χρειάζεται σφράγισμα;
Τα
συμπτώματα που παρουσιάζει μια τερηδόνα κυμαίνονται
από καθόλου έως και πόνο μετά από λήψη γλυκιάς τροφής
και πόνο στο κρύο και ζεστό. Ο πόνος διαρκεί για
κάποιο διάστημα και μετά την απομάκρυνση της τροφής
που προκάλεσε. Η ευαισθησία που παρατηρείται συχνά
τους καλοκαιρινούς μήνες κατά την λήψη παγωμένων
τροφών (πχ παγωτό) θεωρείται φυσιολογική εφόσον
διαρκεί ελάχιστα και σταματά μετά από την απομάκρυνση
της παγωμένης τροφής
7. Ποιο είναι το καλύτερο υλικό, το αμάλγαμα
ή οι ρητίνες για να σφραγίσω τα δόντια μου;
Δεν
υπάρχει ιδανικό εμφρακτικό υλικό για όλες τις περιπτώσεις.
Το κάθε υλικό έχει την δική του χρήση και πρέπει
να επιλέγεται από τον οδοντίατρο ανάλογα με την
περίπτωση.
8. Έκανα μια έμφραξη πριν από λίγες μέρες και
νιώθω ενόχληση στην περιοχή. Τι να κάνω;
Τις περισσότερες φορές πρόκειται για μια απλή ευαισθησία
και θα περάσει σε λίγες μέρες. Τα αμαλγάματα μπορεί
να προκαλέσουν ηλεκτρικά ερεθίσματα όταν έρθουν
σε επαφή με άλλα μεταλλικά αντικείμενα (πχ πιρούνι)
αφήνοντας μεταλλική γεύση στο στόμα. Τα παραπάνω
ερεθίσματα συνήθως υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου.
Εάν όμως επιμείνουν για περισσότερο από μια εβδομάδα
πρέπει να ειδοποιηθεί ο οδοντίατρος.
Λεύκανση
Η
διαδικασία της λεύκανσης έχει γίνει πολύ δημοφιλής
στις μέρες μας εξαιτίας της θέλησης μας για απόκτηση
αστραφτερού χαμόγελου όπως προστάζει και η μόδα.
Καταρχάς πρέπει να τονιστεί ότι το απόλυτο λευκό
δεν αποτελεί φυσιολογικό χρωματισμό των δοντιών,
ειδικά σε μελαχρινούς μεσογειακούς λαούς όπως εμείς.
Η διαδικασία της λεύκανσης μπορεί να επιτευχθεί
με τέσσερις τρόπους:
• Λεύκανση στο ιατρείο
• Λεύκανση στο σπίτι
• Συνδυασμός των πιο πάνω
• Χρήση οδοντόπαστων με λευκαντικές ιδιότητες
Συχνές
ερωτήσεις:
1. Τι είναι η λεύκανση στο ιατρείο;
2. Τι είναι η λεύκανση στο σπίτι;
3. Πιο είδος λεύκανσης να χρησιμοποιήσω;
4. Γιατί να πάω στον οδοντίατρο
αφού υπάρχουν αρκετά προϊόντα στην αγορά που μπορείς
να κάνεις λεύκανση μόνος σου;
5. Πότε πρέπει να αποφεύγεται η
λεύκανση των δοντιών;
6. Η χρήση της οδοντόπαστας ή των
ειδικών τσιχλών δεν είναι αρκετή για λεύκανση;
1. Tι
είναι η λεύκανση στο ιατρείο;
Η διαδικασία της λεύκανσης γίνεται στο ιατρείο και
κάθε επίσκεψη διαρκεί από 30 λεπτά έως και μία ώρα.
Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρειαστούν και
περισσότερες από μία επισκέψεις. Ο οδοντίατρος εφαρμόζει
στα δόντια ένα ειδικό λευκαντικό υλικό που ενεργοποιείται
με τη χρήση λυχνίας ειδικού φωτισμού. Παράλληλα
για προστασία των ούλων από την έντονη δράση του
λευκαντικού υλικού τοποθετείται ειδικό τζελ ή ελαστικός
απομονωτήρας στα ούλα.
2. Τι είναι η λεύκανση στο σπίτι;
Η διαδικασία της λεύκανσης γίνεται το σπίτι αφού
κατασκευαστεί από τον οδοντίατρο ειδικός μαλακός
νάρθηκας (μασελάκι) που εφαρμόζει ακριβώς στα δόντια
του ασθενή . Ο οδοντίατρος επίσης εφοδιάζει τον
ασθενή με το ειδικό λευκαντικό υλικό με πιο ήπια
δράση από αυτό που χρησιμοποιείται για τη λεύκανση
στο ιατρείο. Το υλικό τοποθετείται από τον ασθενή
στο νάρθηκα και στη συνέχεια στο στόμα του ασθενούς.
Υπάρχουν διάφορα σκευάσματα λευκαντικού υλικού που
απαιτούν χρήση κατά τη διάρκεια του ύπνου για διάστημα
ενός ή δύο εβδομάδων, είτε δύο φορές τη μέρα για
δύο εβδομάδες.
3. Πιο
είδος λεύκανσης να χρησιμοποιήσω;
Το είδος της λεύκανσης που θα χρησιμοποιηθεί καθορίζεται
από τον οδοντίατρο ανάλογα με την περίπτωση. Όλα
τα λευκαντικά υλικά αποτελούνται από υπεροξείδιο
του καρβαμιδίου σε διαφορετικές συγκεντρώσεις. Η
διαδικασία της λεύκανσης στο σπίτι χρησιμοποιεί
χαμηλότερες συγκεντρώσεις με αποτέλεσμα λιγότερες
πιθανότητες πρόκλησης ευαισθησίας στα δόντια.. Η
πρόκληση ευαισθησίας είναι φυσικά αντιστρεπτή με
την διακοπή της θεραπείας και οποιαδήποτε ευαισθησία
είχε προκληθεί επανέρχεται το φυσιολογικό σε δύο
μέρες έως και σε μία εβδομάδα μετά το τέλος της
θεραπείας. Στην περίπτωση όμως που κατά την διάρκεια
της λεύκανσης η ευαισθησία γίνεται αρκετά ενοχλητική
πρέπει να ειδοποιείται ο οδοντίατρος.
4. Γιατί
να πάω στον οδοντίατρο αφού υπάρχουν αρκετά προϊόντα
στην αγορά που μπορείς να κάνεις λεύκανση μόνος
σου;
Επειδή η λεύκανση των δοντιών είναι αρκετά δημοφιλής
αρκετές εταιρίες διαφημίζουν προϊόντα λεύκανσης
για χρήση στο σπίτι παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται
στο οδοντιατρείο. Δυστυχώς λόγω της καυστικότητας
του υπεροξειδίου του καρβαμιδίου τα προϊόντα αυτά
χωρίς την κατάλληλη επίβλεψη από εξειδικευμένα άτομα
ενδεχόμενος να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στα
δόντια και στα ούλα. Τα σκευάσματα αυτά δεν διαθέτουν
νάρθηκα που να εφαρμόζει ακριβώς στα ούλα του ασθενή
με αποτέλεσμα το λευκαντικό υλικό να διαφεύγει προκαλώντας
χημικά εγκαύματα στα ούλα. Επίσης η ανεξέλικτη χρήση
τους μπορεί να δημιουργήσει μη διαβρώσεις στα δόντια
και να δημιουργήσει μη αντιστρεπτές βλάβες στην
επιφάνεια τους.
5. Πότε πρέπει να αποφεύγεται η λεύκανση των
δοντιών;
- Αντενδείξεις - περιορισμοί λεύκανσης δοντιών - Εκτεταμένες εμφράξεις στα
πρόσθια δόντια από σύνθετη ρητίνη. Η λεύκανση δεν
αλλάξει το χρώμα των
εμφράξεων και επομένως θα πρέπει
να αντικατασταθούν με καινούριες
με λευκότερη χροιά.
- Προϋπάρχουσα
ευαισθησία στα δόντια
στο ζεστό-κρύο - Η λεύκανση προκαλεί κάποιου βαθμού
ευαισθησία και ενδεχομένως να
πολλαπλασιάσει την προϋπάρχουσα
ευαισθησία αυτών των ασθενών. Είναι
όμως αναστρέψιμη με την πάροδο του χρόνου.
- Ασθενείς με φτωχή υγιεινή στόματος και
παρουσία τερηδόνων στα δόντια - Η κακή στοματική υγιεινή
δυσχεραίνει την
διαδικασία της λεύκανσης και ενώ ο
λευκαντικός παράγοντας μπορεί να
καταστρέψει περισσότερο τα τερηδονισμένα δόντια.
- Εκτεθειμένες
ρίζες δοντιών Πρόκληση διάβρωσης στη ρίζα από το
λευκαντικό παράγοντα.
- Εγκυμοσύνη
και γαλουχία - Αν και δεν είναι τεκμηριωμένο ότι προκαλείται
κάποιο πρόβλημα στο έμβρυο ή το παιδί
συστήνεται προληπτικά αποφυγή της λεύκανσης.
- Κάπνισμα
και υπερβολική λήψη καφέδων - Το κάπνισμα και ο καφές
εναποθέτουν
χρωστικές στα δόντια δυσχεραίνοντας
σημαντικά την διαδικασία της λεύκανσης επηρεάζοντας
το τελικό αποτέλεσμα.
- Πρόσθια
δόντια που φαίνονται διάφανα - Η λεύκανση θα τους
προσδώσει μια
σκοτεινή μαύρη χρειά.
- Εμφράξεις
αμαλγάματος στα πρόσθια δόντια - Πρέπει πρώτα να γίνει
αντικατάσταση τους
με εμφράξεις από σύνθετη ρητίνη. Η
λεύκανση διαβρώνει το αμάλγαμα και αφήνει
ένα πράσινο χρώμα στα δόντια
- Παρουσία
χρωστικών με έντονο
Γκρι χρώμα από λήψη αντιβίωσης-
τετρακυκλινών κατά την παιδική ηλικία - Οι γκρι χρωστικές
δεν ανταποκρίνονται
θετικά στην λεύκανση και δεν αφαιρούνται εύκολα.
6. Η χρήση της οδοντόπαστας ή των ειδικών τσιχλών δεν
είναι αρκετή για λεύκανση;
Όλες οι οδοντόπαστες που κυκλοφορούν στην αγορά
αν και ονομάζονται λευκαντικές δεν επηρεάζουν το
εσωτερικό χρώμα των δοντιών. Έχοντας αποτρεπτικές
και στιλβωτικές ουσίες δρουν μόνο επιφανειακά αφαιρώντας
όπου είναι δυνατόν τις επιφανειακές χρωστικές. Οι
τσίχλες εκτός από την ωφέλιμη δράση τους στην μείωση
της οξύτητας του στόματος για ένα μικρό χρονικό
διάστημα δεν προσφέρουν τίποτα όσον αφορά την χρωματική
αλλαγή στα δόντια. Αντιθέτως η επίμονη χρήση τους
προκαλεί προβλήματα στους μύες του στόματος και
στην κροταφογναθική άρθρωση.